Wat is een AED en hoe werkt het?

Een AED (Automatische Externe Defibrillator) is een draagbaar apparaat dat wordt gebruikt bij een hartstilstand. Het analyseert automatisch het hartritme en geeft – indien nodig – een elektrische schok om een verstoord hartritme te herstellen. De AED begeleidt hulpverleners stap voor stap met gesproken instructies. Snelle inzet, in combinatie met reanimatie (CPR), vergroot de overlevingskans aanzienlijk. Op steeds meer openbare plekken hangt een AED, zoals in winkelcentra, sportclubs en wooncomplexen. Dat vergroot de kans dat bij een hartstilstand snel kan worden ingegrepen.

Wat betekent AED?

AED staat voor Automatische Externe Defibrillator.

• Automatisch: het apparaat analyseert zelfstandig het hartritme.
• Extern: de schok wordt via elektroden op de borst toegediend.
• Defibrillator: een apparaat dat een elektrische schok geeft om een gevaarlijke hartritmestoornis te beëindigen.

Een AED is ontworpen zodat ook leken het apparaat veilig kunnen gebruiken.

Wanneer is een AED nodig?

Een AED wordt gebruikt bij een hartstilstand. Bij een hartstilstand stopt de effectieve pompwerking van het hart. Vaak is er sprake van ventrikelfibrilleren: de hartkamers trillen snel en chaotisch, waardoor er geen bloed meer wordt rondgepompt.

Kenmerken van een hartstilstand:

• Het slachtoffer is bewusteloos
• Geen normale ademhaling
• Geen reactie op aanspreken of schudden

In deze situatie moet direct 112 worden gebeld, gestart worden met reanimeren en zo snel mogelijk een AED worden ingezet.

Hoe werkt een AED stap voor stap?

Een AED geeft alleen een schok als dat medisch noodzakelijk is. Het apparaat bepaalt dit zelf.

Stap 1: Zet de AED aan
De meeste AED’s starten automatisch na het openen van de klep.

Stap 2: Bevestig de elektroden
Plak de twee elektroden op de ontblote borstkas volgens de afbeeldingen op de pads.

Stap 3: Analyse van het hartritme
De AED controleert of er sprake is van een schokbaar ritme.

Stap 4: Toedienen van een schok (indien nodig)
De AED geeft aan of er op de knop gedrukt moet worden. Sommige modellen dienen de schok automatisch toe.

Stap 5: Hervat reanimatie
Na de schok of wanneer geen schok nodig is, geeft het apparaat instructies om borstcompressies voort te zetten.

De elektrische schok legt het hart heel kort stil, zodat het natuurlijke hartritme zich kan herstellen.

Waarom is snelle inzet van een AED belangrijk?

Bij een hartstilstand daalt de overlevingskans met ongeveer 10% per minuut zonder hulp. Snel starten met de reanimatie in combinatie met een AED kan de overlevingskans aanzienlijk verhogen.

Daarom is het belangrijk dat:

• Omstanders direct 112 bellen
• Binnen enkele minuten wordt gestart met reanimatie
• Zo snel mogelijk een AED wordt aangesloten

Moet u een cursus volgen om een AED te gebruiken?

Een AED is veilig te gebruiken zonder medische achtergrond. Het apparaat geeft duidelijke gesproken instructies. Toch is het verstandig om periodiek een reanimatiecursus te volgen.

Tijdens zo’n cursus leert u:

• Hoe u een hartstilstand herkent
• Hoe u effectief borstcompressies uitvoert
• Hoe u een AED correct toepast

Regelmatig oefenen vergroot de kans dat u in een noodsituatie adequaat handelt.

Veelgestelde vragen over een AED

Kan een AED iemand schade toebrengen als er geen hartstilstand is?
Nee. De AED analyseert eerst het hartritme en geeft alleen een schok als dat noodzakelijk is.

Werkt een AED ook bij kinderen?
Ja, mits gebruik wordt gemaakt van speciale kinderelektroden of een kinderstand. Volg altijd de instructies van het apparaat.

Moet de borst nat of droog zijn?
De borstkas moet droog zijn voordat de elektroden worden geplakt. Droog de huid indien nodig eerst af.

Mag iedereen een AED gebruiken?
Ja. In Nederland mag iedere burger een AED gebruiken in een noodsituatie.

Auteur: Redactie AEDSupermarkt.nl

Laatst bijgewerkt op: 19 februari 2026