Wanneer moet ik AED-elektroden vervangen?

AED-elektroden moeten worden vervangen zodra de houdbaarheidsdatum is verstreken, na gebruik tijdens een reanimatie of wanneer de verpakking beschadigd of geopend is. De meeste elektroden zijn enkele jaren houdbaar, waarbij de exacte termijn verschilt per merk en type. Controleer daarom regelmatig de vervaldatum op de verpakking en vervang elektroden tijdig.

Waarom hebben AED-elektroden een houdbaarheidsdatum?

AED-elektroden, ook wel pads of plakkers genoemd, zijn niet onbeperkt houdbaar. Ze bestaan uit een kleeflaag die direct op de huid wordt aangebracht en een gellaag die de elektrische schok geleidt. Beide materialen kunnen na verloop van tijd degraderen, zelfs wanneer de verpakking ongeopend blijft.

Verlopen elektroden kunnen minder goed op de huid kleven, waardoor het contact met de huid verslechtert. Dit kan invloed hebben op de meting van de AED en op de overdracht van een defibrillatieschok. Daarom is het belangrijk om de aangegeven houdbaarheidsdatum aan te houden.

In welke situaties moeten AED-elektroden direct vervangen worden?

Er zijn drie duidelijke situaties waarin de elektroden van een AED moeten worden vervangen:

• Na gebruik bij een reanimatie: gebruikte elektroden zijn niet geschikt voor hergebruik. Vervang ze direct na het incident, zodat de AED weer volledig inzetbaar is.
• Na het verstrijken van de houdbaarheidsdatum: iedere set heeft een vervaldatum op de verpakking. Vervang de elektroden wanneer deze datum is verstreken, ook als de verpakking nog intact is.
• Bij een beschadigde of geopende verpakking: een scheur, perforatie of geopende verpakking kan de kwaliteit van de gel- en kleeflaag aantasten. Vervang de set daarom ongeacht de vermelde vervaldatum. Controle van deze drie punten maakt het eenvoudiger om te bepalen wanneer vervanging noodzakelijk is.

Na gebruik bij een reanimatie

Zijn de elektroden gebruikt tijdens een echte reanimatie? Dan moeten ze altijd worden vervangen, ook wanneer ze er na afloop nog goed uitzien. Gebruikte elektroden zijn niet bedoeld voor hergebruik.

Zorg daarom dat na een incident zo snel mogelijk een nieuwe, geschikte set beschikbaar is. Daarmee kan de AED weer volledig worden voorbereid op een volgende inzet.

Zodra de houdbaarheidsdatum verstreken is

Elke set AED-elektroden heeft een vervaldatum, vaak aangegeven op de verpakking. Controleer deze datum minimaal eenmaal per jaar als onderdeel van de reguliere controle van de AED. Vervang verlopen elektroden ook wanneer ze nooit zijn gebruikt en de verpakking nog volledig intact is. De houdbaarheidsdatum geldt namelijk ook voor ongeopende elektroden.

Wanneer de verpakking beschadigd of geopend is

AED-elektroden worden gesloten verpakt om de gel- en kleeflaag intact te houden. Is de verpakking gescheurd, geperforeerd of per ongeluk geopend? Vervang de elektroden dan direct, ongeacht de vervaldatum.

Blootstelling aan lucht kan de kwaliteit van de elektroden aantasten. Een intacte verpakking is daarom onderdeel van de periodieke controle.

Hoe lang gaan AED-elektroden mee?

De houdbaarheid verschilt per merk en type. De meeste elektroden voor volwassenen zijn enkele jaren houdbaar. Controleer altijd de vervaldatum van de specifieke set die bij de AED hoort, omdat deze datum uiteindelijk bepaalt wanneer vervanging nodig is. De genoemde levensduur is dus geen vervanging voor controle van de verpakking. Hieronder staan de termijnen die voor verschillende typen elektroden worden genoemd.

Philips HeartStart elektroden

De elektroden van de Philips HS1 en FRx hebben doorgaans een houdbaarheid van twee jaar. Controleer altijd de exacte datum op de verpakking van de specifieke set. Die datum is bepalend voor het moment waarop de elektroden vervangen moeten worden.

Mindray elektroden

Mindray-elektroden gaan in de meeste gevallen drie tot vier jaar mee. Ze zijn compatibel met de BeneHeart-serie en hebben een duidelijk afleesbare vervaldatum op de buitenverpakking. Ook hier geldt dat de vermelde vervaldatum leidend is. Controleer deze tijdens het reguliere onderhoud van de AED.

Zoll elektroden

De CPR-D Padz van Zoll, een veelgebruikte set voor de AED Plus, hebben een houdbaarheid van vijf jaar. Deze elektroden bevatten daarnaast een geïntegreerde sensor voor CPR-feedback. Na gebruik of wanneer de aangegeven houdbaarheidsdatum is verstreken, moeten de elektroden worden vervangen.

Defibtech elektroden

Defibtech-elektroden gaan doorgaans twee jaar mee en zijn eenvoudig te vervangen. Controleer wel goed welke specifieke elektroden passen bij de AED.

Welke vervangingsregels gelden voor kinderelektroden?

Voor kinderelektroden gelden dezelfde vervangingsregels. Let daarbij extra op de houdbaarheidsdatum, omdat deze elektroden minder vaak worden aangeschaft en daardoor soms langere tijd opgeslagen liggen. Daarnaast gaan kinderelektroden over het algemeen circa 1,5 – 2 jaar mee.

Controleer daarnaast of de kinderelektroden compatibel zijn met het specifieke AED-model. Niet alle kinderpads zijn universeel bruikbaar. Heeft de AED een kindmodus, controleer dan eveneens welke elektroden voor het betreffende model bedoeld zijn.

Moeten AED-elektroden en de batterij tegelijk vervangen worden?

Dat hangt af van het AED-model. Bij sommige modellen zijn batterij en elektroden onderdeel van een gecombineerde oplossing. Bij andere AED’s zijn het losse onderdelen, elk met een eigen vervangingscyclus.

De modellen zoals de Philips HS1 of Mindray C1A hebben elektroden en een batterij bestaande uit afzonderlijke onderdelen. Houd daarom beide vervangingsmomenten bij. Zo voorkomt u dat uitsluitend de elektroden worden gecontroleerd terwijl de batterij een andere vervangingsdatum heeft.

Bij bepaalde uitvoeringen kan de combinatie van onderdelen het onderhoud juist overzichtelijker maken. Controleer daarom altijd welke situatie op het aanwezige AED-model van toepassing is.

Hoe houdt u het onderhoud van AED-elektroden praktisch bij?

Een eenvoudig onderhoudsschema helpt om vervaldata tijdig op te merken. Noteer zowel de vervaldatum van de elektroden als die van de batterij op een vaste, gemakkelijk terug te vinden plaats.

Dat kan bijvoorbeeld in een onderhoudslogboek naast de AED, in een agenda of in een beheerssysteem. Maak de controle onderdeel van een vaste routine. Controleer daarbij niet alleen de datum, maar ook of de verpakking van de elektroden nog volledig intact is.

Wanneer vervanging nodig is, controleert u welk type elektroden geschikt is voor het specifieke AED-model. Daarmee voorkomt u dat een niet-compatibele set wordt aangeschaft.

FAQ

Hoe weet ik wanneer mijn AED-elektroden verlopen zijn?
De vervaldatum staat op de buitenverpakking van de elektroden, doorgaans aangegeven als maand en jaar. Controleer deze datum minimaal eenmaal per jaar tijdens de reguliere AED-controle. Vervang de elektroden zodra de aangegeven houdbaarheidsdatum is verstreken.

Mag ik verlopen elektroden nog gebruiken in een noodsituatie?
Verlopen elektroden zijn minder betrouwbaar en kunnen minder goed op de huid kleven. Daarom moeten ze vóór het verstrijken van de houdbaarheidsdatum worden vervangen. Zo voorkomt u dat u tijdens een noodsituatie afhankelijk bent van een set waarvan de aangegeven gebruiksduur is verstreken.

Kan ik elektroden van een ander merk gebruiken in mijn AED?
Gebruik elektroden die zijn goedgekeurd voor het specifieke AED-model. Niet-compatibele elektroden kunnen slecht aansluiten of verkeerde signalen doorgeven. Controleer daarom vóór aanschaf altijd of de betreffende elektroden geschikt zijn voor de aanwezige AED.

Hoe bewaar ik AED-elektroden het beste?
Bewaar elektroden in de originele, gesloten verpakking op een droge en koele plek, bij voorkeur op kamertemperatuur. Vermijd direct zonlicht, vocht en extreme temperaturen, omdat deze omstandigheden de gel- en kleeflaag kunnen aantasten.

Wat doe ik met verlopen of gebruikte elektroden?
Controleer voor het weggooien welke verwerkingswijze voor de betreffende elektroden van toepassing is. Zo kunnen verlopen of gebruikte elektroden na vervanging op de juiste manier worden afgevoerd.